Cúng Giao Thừa là nghi lễ quan trọng bậc nhất trong Tết Nguyên Đán của người Việt, diễn ra vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Việc chuẩn bị mâm cúng Giao Thừa trong nhà và ngoài trời đầy đủ, đúng phong tục không chỉ thể hiện lòng thành kính với thần linh, tổ tiên mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới bình an, may mắn và hanh thông.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách chuẩn bị mâm cúng Giao Thừa 2026 đúng chuẩn, dễ thực hiện và phù hợp với từng vùng miền.
Cúng Giao Thừa Là Gì
Theo quan niệm dân gian, lễ cúng Giao Thừa còn gọi là lễ Trừ Tịch, được thực hiện vào đúng thời khắc kết thúc năm cũ và đón chào năm mới. Đây là lúc tiễn vị Hành Khiển cai quản năm cũ và nghênh đón vị Hành Khiển của năm mới giáng hạ.
Theo đúng truyền thống, lễ cúng Giao Thừa bao gồm hai phần:
- Cúng Giao Thừa ngoài trời
- Cúng Giao Thừa trong nhà
Mỗi phần mang ý nghĩa tâm linh riêng và đều cần được chuẩn bị chu đáo.
Mâm Cúng Giao Thừa Ngoài Trời 2026
Mâm cúng Giao Thừa ngoài trời nhằm tiễn đưa vị thần Hành Khiển năm cũ và nghênh đón vị thần Hành Khiển năm mới. Nghi lễ này thường được đặt trước cửa nhà, ngoài sân hoặc ban công, tại vị trí trang nghiêm, sạch sẽ.
Tùy điều kiện mỗi gia đình, lễ vật có thể gia giảm, tuy nhiên mâm cúng Giao Thừa ngoài trời cơ bản nên có:
- Hương, đèn hoặc nến
- Hoa tươi
- Mâm ngũ quả
- Trầu cau
- Gạo, muối
- Trà và rượu
- Vàng mã, quần áo cúng Giao Thừa
- Gà trống luộc hoặc thịt heo luộc
- Bánh chưng hoặc bánh tét
- Xôi
Gia chủ có thể chuẩn bị mâm cúng mặn hoặc mâm lễ chay, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm.
Mâm Cúng Giao Thừa Trong Nhà 2026
Cúng Giao Thừa trong nhà là lễ dâng lên tổ tiên, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, cầu mong ông bà gia tiên phù hộ cho con cháu sức khỏe, bình an, công việc thuận lợi trong năm mới.
Mâm cúng Giao Thừa trong nhà thường gồm hai phần: mâm cỗ mặn và mâm lễ ngọt.
- Bánh chưng hoặc bánh tét
- Gà luộc
- Giò lụa, chả
- Xôi
- Các món mặn truyền thống tùy vùng
- Rượu hoặc đồ uống
- Mâm Lễ Ngọt
- Bánh kẹo
- Mứt Tết
- Hoa tươi
- Hương và đèn
Lễ vật cần được bày biện gọn gàng, sạch sẽ và trang nghiêm trên bàn thờ gia tiên.
Mâm Cúng Giao Thừa Ba Miền Gồm Những Gì
Mâm Cúng Giao Thừa Miền Bắc
Mâm cúng Giao Thừa miền Bắc mang đậm nét truyền thống, thường có số lượng bát đĩa chẵn, phổ biến là 4 bát 4 đĩa hoặc 6 bát 6 đĩa. Các món thường gặp gồm:
- Bánh chưng
- Gà luộc
- Giò lụa, giò xào
- Nem rán
- Canh măng, canh bóng, canh miến
- Dưa hành muối
Mâm Cúng Giao Thừa Miền Trung
Mâm cúng miền Trung có sự giao thoa giữa Bắc và Nam, món ăn phong phú nhưng vẫn giữ sự trang trọng. Thường bao gồm:
- Bánh chưng hoặc bánh tét
- Thịt heo luộc
- Gà trộn rau răm
- Giò lụa
- Thịt đông
- Miến, măng khô
- Dưa món
Mâm Cúng Giao Thừa Miền Nam
Do đặc trưng khí hậu, mâm cúng miền Nam thường ưu tiên các món dễ bảo quản, mang ý nghĩa cầu may. Các món phổ biến:
- Bánh tét
- Thịt kho hột vịt
- Canh khổ qua nhồi thịt
- Canh măng
- Gỏi tôm thịt
- Củ kiệu, dưa cải
Những Lưu Ý Khi Chuẩn Bị Mâm Cúng Giao Thừa 2026
Để nghi lễ diễn ra suôn sẻ và trọn vẹn, gia chủ cần lưu ý:
- Chuẩn bị đầy đủ mâm cúng ngoài trời và trong nhà
- Thực hiện cúng ngoài trời trước, sau đó mới cúng trong nhà
- Lễ vật phải được chuẩn bị trước, không đặt trực tiếp xuống đất
- Người cúng cần ăn mặc chỉnh tề, nghiêm túc
- Văn khấn đọc rõ ràng, mạch lạc, tránh nói chuyện riêng khi cúng
- Không cần mâm cao cỗ đầy, nhưng không nên quá sơ sài
- Ưu tiên sử dụng hoa tươi, lễ vật sạch sẽ
Kết Luận
Mâm cúng Giao Thừa trong nhà và ngoài trời là nét đẹp văn hóa truyền thống không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên Đán của người Việt. Việc chuẩn bị lễ vật chu đáo, thực hiện nghi lễ đúng trình tự và giữ tâm thế thành kính sẽ giúp gia chủ đón năm mới 2026 với nhiều may mắn, bình an và tài lộc.
Dù mỗi vùng miền có phong tục khác nhau, điều quan trọng nhất trong lễ cúng Giao Thừa vẫn là sự trang nghiêm và tấm lòng hướng thiện, góp phần mang lại khởi đầu tốt đẹp cho cả năm mới.